Tuần 22 Ngày soạn: 29/01/2009
Tiết 22 Ngày dạy
Bài 9: Thực hành Lắp mạch điện
hai công tắc ba cực điều khiển một đèn
A. Mục tiêu
Sau khi học xong bài này, học sinh cần đạt được các mục tiêu dưới đây:
- Trình bày nguyên lý làm việc của mạch điện dùng hai công tắc ba cực điều khiển một đèn
- Vẽ được sơ đồ lắp đặt; lập được bảng dự trù vật liệu, thiết bị và dụng cụ của mạch điện cầu thang
- Có ý thức tự giác, tích cực tìm tòi, học tập
B. Chuẩn bị
- Dụng cụ: kìm điện, kìm tuốt dây, dao nhỏ, tuavit, khoan điện (khoan tay), bút thử điện
- Vật liệu và thiết bị: dây dẫn điện, bóng đèn, đui đèn, 2 công tắc ba cực, cầu chì, bảng điện, băng cách điện, giấy ráp
C. Tiến trình dạy học
I. Ổn định lớp
II. Kiểm tra (không)
III. Bài mới
1. Đặt vấn đề
- GV: Em muốn đóng ngắt đèn ở hai nơi xa nhau như ở hai đầu hành lang, ở cầu thang tầng 1- cầu thang tầng 2 hay ở cửa buồng ngủ và giường ngủ với nhau thì em sẽ làm thế nào?
- HS: trả lời: Em sẽ thiết kế 1 mạch điện để có thể điều khiển được bóng đèn từ hai nơi xa nhau như vậy
- GV: Đúng vậy, đó là một cách rất thuận tiện và tiết kiệm khi muốn đóng ngắt đèn ở hai nơi xa nhau. Trong mạch điện này, ta cần sử dụng đến 1 loại thiết bị đóng ngắt, đó là công tắc ba cực. Hôm nay chúng ta sẽ làm quen với mạch điện sử dụng thiết bị này
2. Nội dung dạy học
Hoạt động dạy
Hoạt động học
Nội dung

Hoạt động 1: Công tác chuẩn bị

- Yêu cầu hs nghiên cứu tài liệu
? Nêu các công việc cần chuẩn bị để lắp được mạch điện này?



Hoạt động 2: Tìm hiểu công tắc 3 cực
- Cho hs quan sát công tắc ba cực
? Nêu sự khác nhau của công tắc hai cực và công tắc ba cực?
GV gợi ý cho hs tập trung vào cấu tạo bên trong và cấu tạo bên ngoài







- Gv yêu cầu hs quan sát hình 9.1 và giới thiệu: công tắc 3 cực là một thiết bị đóng ngắt được sử dụng thông dụng trong mạng điện trong nhà và mạch điện chiếu sáng dùng công tắc 3 cực cũng rất đa dạng, nhưng mạch điện gần gũi với các em là mạch điện cầu thang.
Hoạt động 3: Vẽ sơ đồ lắp đặt

- Yêu cầu hs quan sát hình 9.2
? Nhận xét về cách nối dây của hai công tắc ba cực trong sơ đồ nguyên lý?
? Hai công tắc được mắc với nguồn như thế nào?



? Nêu mối liên hệ của đèn với 2 công tắc?






- Yêu cầu hs thảo luận và tìm ra phương án lắp đặt, vẽ sơ đồ lắp đặt theo từng bước: Vẽ đường dây nguồn; Xác định vị trí để bảng điện, bóng đèn; Xác định vị trí các thiết bị trên bảng điện; Vẽ đường dây theo sơ đồ nguyên lý
- Gọi 2 hs lên bảng vẽ sơ đồ lắp đặt và có thể cho điểm
- Gv thống nhất phương án lắp đặt









Hoạt động 3: Lập bảng dự trù dụng cụ, vật liệu, thiết bị


- Yêu cầu hs thảo luận, hoàn thành bảng dự trù bằng cách ghi các số liệu kĩ thuật, yêu cầu kĩ thuật của các dụng cụ, vật liệu và thiết bị



- Hs nghiên cứu

- Trả lời







- Quan sát

- Hs quan sát, thảo luận và trả lời
+ Cấu tạo bên ngoài: đều có vỏ và bộ phận tác động
+ Cấu tạo bên trong: Đều có bộ phận bên trong của của công tắc hai cực; Ở công tắc 2 cực, bộ phận tiếp điện có 2 chốt: 1 cực động, 1 cực tĩnh; Ở công tắc 3 cực bộ phận tiếp điện có 3 chốt: 1 cực động, 2 cực tĩnh (ở 2 bên)














- Hs quan sát và thảo luận

- Hs: 2 cực tĩnh của công tắc 1 được nối với 2 cực tĩnh của công tắc 2;

- Cực động của công tắc 2 nối với cầu chì về dây pha; cực động của công tắc 1 nối với dây trung tính
- Hai công tắc được mắc song song với nguồn điện và nối tiếp với đèn